Czy rzeczywiście każdy mężczyzna zachoruje na raka gruczołu krokowego ?

Gruczoł krokowy inaczej stercz (z łaciny prostata) jest to  nieparzysty narząd mięśniowo-gruczołowy, jest częścią składową męskiego układu płciowego. Jego kształt przypominający spłaszczony stożek porównywany jest do kasztana jadalnego. Położony jest poniżej pęcherza moczowego w miednicy mniejszej. Przez jego miąższ przebiega część sterczowa cewki moczowej.

Rak gruczołu krokowego jest coraz większym problemem zdrowotnym i coraz większym problemem społecznym. Coraz więcej polskich mężczyzn choruje na ten nowotwór i w polskich rodzinach zaczyna się pojawiać coraz więcej pytań na ten temat. Pytań dotyczących rokowania oraz leczenia.

rak prostaty leczenie w Warszawie

 Funkcje gruczołu krokowego

  •  wydzielnicze

Do czego służy gruczoł krokowy ? Gruczoł krokowy jest to gruczoł, który wydziela substancje która stanowi znaczącą część nasienia. Ta substancja wydzielana jest do cewki moczowej i sprawia że nasienie ma mleczny wygląd.

  • antygen sterczowy PSA

Antygen sterczowy jest enzymem proteolitycznym lub inaczej proteazą, która upłynie nasienie i rozpuszcza śluz w szyjce macicy, poprawiając tym samym ruchliwość plemników w spermie.

 

Regulacja i rozwój wzrostu gruczołu krokowego

Regulacja funkcji wzrostu gruczołu krokowego odbywa się za pośrednictwem androgenów czyli hormonów płciowych - męskich hormonów płciowych. Ich funkcja jest przekazywana za pośrednictwem receptorów androgenowych czyli cząsteczek, które stanowią punkt uchwytu dla tych androgenów. Są to takie jak gdyby dziurki dla klucza który służy do przekazywania sygnału do komórki.

Co oznacza rak prostaty ?

Nowotwory to grupa chorób w których komórki organizmu dzielą się w sposób niekontrolowany, a nowo powstałe komórki nowotworowe nie różnicują się w typowe komórki tkanki. Utrata kontroli nad podziałami jest związana z mutacjami genów kodujących białka uczestniczące w cyklu komórkowym. Mutacje te powodują, że komórka wcale lub niewłaściwie reaguje na sygnały z organizmu. Tkanka gruczołowa z której zbudowany jest gruczoł krokowy ma strukturę dobrze zorganizowaną. Wyścieła ona przewody z których zbudowany jest ten gruczoł. W momencie kiedy powstaje nowotwór z jednej strony komórki zmieniają kształt, z drugiej strony zmienia się architektura - układ tych komórek zaczynają one być umieszczone w sposób nieuporządkowany i wreszcie rozpoczyna się naciekanie, czyli przechodzenie poza granice struktury, w której te komórki powinny się znajdować.

Rak gruczołu krokowego - statystyka i liczby

Szacuje się że około 9% mężczyzn rozwinie się rak gruczołu krokowego, a około 3% z tego powodu umrze. Jeżeli wykonuje się badania sekcyjne gruczołu krokowego u mężczyzn, którzy zmarli z innych przyczyn takich jak: wypadki, choroby układu krążenia, okazuje się że, coś co można opisać jako ognisko raka obecne jest w ponad 50%. W roku 2011 w Polsce było ponad 10.000 zachorowań na raka stercza i nieco ponad 4.000 zgonów z tego powodu. Szacunki wskazywały, że w roku 2012 zachorowania na raka stercza miały stanowić około 14% ogółu zachorowań na nowotwory. Wśród mężczyzn zgony z tego powodu miały stanowić około 8% zgonów z powodu chorób nowotworowych.

 rak gruczołu krokowego przyczyny objawy leczenie

Ponieważ rokowanie w raku gruczołu krokowego jest dość dobre, wielu mężczyzn żyje 5 lat i dłużej po rozpoznaniu tego nowotworu. To sprawia, że chorobowość z tego powodu (chorobowość to jest pojęcia opisujące liczby osób żyjących w populacji z historią rozpoznania danej choroby) z powodu raka stercza jest najwyższa spośród wszystkich nowotworów i wynosi około 22%

Rak gruczołu krokowego jest nowotworem dotyczący przede wszystkim mężczyzn w podeszłym wieku. Tak naprawdę zachorowania zaczynamy obserwować powyżej 50 roku życia, a szczyt zachorowań występuje u mężczyzn po 65 i 70 roku życia.

W ostatnich latach notowany jest znaczący wzrost liczby zachorowań na raka stercza przeciętnie około 1000 przypadków rocznie. W poprzednich latach obserwowano również wzrost liczby zgonów z powodu tego nowotworu. W ostatnich latach obserwuje się zatrzymanie tej tendencji, a nawet niewielki spadek liczby zgonów. W Polsce rak gruczołu krokowego jest nowotworem nadal prawie dwukrotnie rzadszym od raka płuca, który jest najczęstszym nowotworem dotykającym polskich mężczyzn. Sytuacja będzie jednak prawdopodobnie się zmieniać. Jeżeli spojrzymy jak sytuacja wygląda w Stanach Zjednoczonych to tam rak gruczołu krokowego jest prawie dwukrotnie czestszy od raka płuca. Jest związane z jednej strony ze starzeniem się społeczeństwa, z drugiej strony ze zmniejszeniem skali epidemii palenia tytoniu. Takiego zjawiska możemy się również spodziewać w Polsce.

Rak gruczołu krokowego przewidywania

Obecnie rak gruczołu krokowego jest najczęstszym nowotworem złośliwym w Stanach Zjednoczonych i szacuje się, że w kolejnych latach skala tego problemu będzie się powiększać i że liczba nowych zachorowań w porównaniu do innych nowotworów będzie coraz bardziej narastać i ta różnica będzie coraz większa. Kiedy przyjrzymy się liczbie zachorowań na raka gruczołu krokowego w Stanach Zjednoczonych przeszłości, zauważymy że we wczesnych latach dziewięćdziesiątych wystąpił duży plik zachorowań. To szło w parze z wprowadzeniem do powszechnego użytku oznaczania stężenia PSA, czyli tego markera który służy wykrywaniu raka gruczołu krokowego. Przebadano wówczas bardzo wielu mężczyzn i stwierdzono wiele nowotworów, które były obecne w populacji. W kolejnych latach kolejne badania sprawiały , że już nie znajdowano tyle nowych przypadków, tylko te które gdyby pojawiały się od nowa. Można to porównać do sprzątania plaży po sezonie zimowym. Przy pierwszym sprzątaniu znajdujemy bardzo dużo śmieci, przy kolejnych rundach, które odbywają się raz w tygodniu czy codziennie, tych śmieci będzie już zdecydowanie mniej. Jeżeli spojrzymy na liczbę zgonów w Stanach Zjednoczonych zaobserwujemy, że po długim okresie wzrostu umieralności z powodu raka stercza na początku lat dziewięćdziesiątych ten trend się odwrócił i od tego okresu obserwujemy znaczący spadek umieralności do wartości obecnie nieco ponad 20 na 100000 mieszkańców, podczas gdy we wczesnych latach 90-tych tych zgonów było prawie 40 na 100000 mieszkańców czyli prawie dwukrotnie więcej.,

Czy wszystkie raki prostaty są istotne ?

W badaniach sekcyjnych mężczyzn, którzy zmarli z innych przyczyn okazało się, że jeżeli zbada się populację pomiędzy 30 a 40 rokiem życia to u około 15% stwierdzi się coś co zostało opisane jako naciek raka gruczołu krokowego. Jeżeli takie badania przeprowadza się w populacji po 70 roku życia, taki naciek obecny jest w prawie 2/3 przypadków.

Nawiążemy tutaj do danych, które były omawiane wyżej t.j. do danych w których w latach 90 wystąpił pik zachorowań. Jeżeli przyjrzymy się temu zjawisku, a z drugiej strony brakowi wpływu na umieralność możemy uznać z raki, które zostały w tym okresie wykryte to są raki tak naprawdę, które mogły nie zostać wykryte i które są nieistotne klinicznie.

Rak gruczołu krokowego jest nowotworem o dobrym rokowaniu. Tak naprawdę należy on do grupy nowotworów o najwyższym prawdopodobieństwie przeżycia pięciu lat. Szacuje się, że 5 lat przeżyje około 85% mężczyzn z tym rozpoznaniem.

Jakie są wyniki leczenia w Polsce? Na początku XXI wieku wyniki leczenia raka gruczołu krokowego w Europie Wschodniej należały do zdecydowanie najgorszych w Europie. W ostatnich latach zaobserwowano dużą poprawę tych wyników i ta różnica w stosunku do krajów Europy zachodniej jest teraz mniejsza, chociaż nadal niestety od nich odbiegamy.

kto zachoruje na raka prostaty

Kto zachoruje na raka gruczołu krokowego?

Najważniejszym czynnikiem ryzyka raka gruczołu krokowego jest wiek i to ryzyko bardzo znacząco wzrasta z wiekiem. U panów około 45 roku życia prawdopodobieństwo, że w ciągu najbliższego roku rozwinął ten nowotwór wynosi mniej więcej 1 do 2,5tys, podczas gdy u panów po 75 roku życia prawdopodobieństwo rozwoju raka w ciągu najbliższego roku wynosi tak naprawdę 1 do kilku.

Inne czynniki ryzyka to obciążenie rodzinne. Panowie u których w rodzinie występowały nowotwory gruczołu krokowego mają zdecydowanie wyższe ryzyko zachorowania niż panowie u których takich zachorowań w rodzinie nie było. Populacją, która choruje częściej na raka gruczołu krokowego jest również populacja czarna. W Polsce to ma niewielkie znaczenie, ale w Stanach Zjednoczonych jest to jeden z ważniejszych czynników ryzyka. Niestety ryzyko raka gruczołu krokowego jest również związane z dietą i stylem życia. Panowie którzy są otyli, którzy odżywiają się w sposób nieprawidłowy mają wyższe ryzyko. W reszcie ostatni to są androgeny czyli hormony męskie. Bez hormonów męskich nie ma rozwoju gruczołu krokowego, nie ma również rozwoju raka gruczołu krokowego.

Czy można obniżyć swoje ryzyko zachorowania i zgonu?

Ponieważ otyłość i dieta należę do tych czynników ryzyka na które możemy mieć wpływ, bardzo ważne jest przestrzeganie prawidłowej diety. Według Amerykańskiego Towarzystwa Rakowego zalecanie jest przyjmowanie co najmniej pięciu porcji warzyw i owoców dziennie. Ważne jest również, aby zmniejszyć ilość przyjmowanego czerwonego mięsa i nabiału.

Czy możemy poprawić wyniki leczenia raka gruczołu krokowego poprzez wcześniejsze wykrywanie nowotworu?

Przeprowadzono na ten temat badania i okazało się, że dzięki zastosowaniu badań przesiewowych można obniżyć ryzyko zgonów z powodu raka stercza. Widoczne są różnice pomiędzy populacjami, w których te badania przeprowadzono i nie przeprowadzono. Stwierdzono, że aby zapobiec jednemu zgonowi z powodu raka stercza trzeba poddać badaniu przesiewowym prawie 800 mężczyzn, wykryć i zwykle leczyć dodatkowo 27 raków stercza. Problemem w przypadku wykrywania raka stercza jest tak zwana nadwykrywalność czyli wykrywanie tych raków, które nie są klinicznie istotne, tzn. nigdy nie ujawniły by się w postaci objawów, dolegliwości i nigdy nie doprowadziły do zgonu. Jeżeli są wykryte, zwykle prowadzą do leczenia i można doprowadzić do powikłań tego leczenia.

UROLOG Warszawa prywatnie Bemowo

dr Łukasz Kupis
Urologia Prywatnie
Rostworowskiego 16 A
Warszawa , Mazowieckie Bielany Żoliborz Wola , 01-496 Polska